CHỦ ĐỘNG PHÒNG CÚM MÙA KHI THU SANG ĐÔNG – CÙNG TRƯỜNG MẦM NON THĂNG LONG BẢO VỆ SỨC KHỎE TRẺ

Khi những ngày thu dần chuyển sang đông, thời tiết Hà Nội bắt đầu có sự thay đổi rõ rệt: sáng sớm và tối se lạnh, nhiệt độ trong ngày chênh lệch, độ ẩm thay đổi, những đợt không khí lạnh xuất hiện xen kẽ. Đây cũng là thời điểm các bệnh lý đường hô hấp, trong đó có cúm mùa, dễ gia tăng.

Đối với trẻ mầm non, việc chủ động phòng bệnh càng cần được quan tâm bởi trẻ dưới 5 tuổi thuộc nhóm có nguy cơ cao hơn gặp biến chứng khi mắc cúm. Cúm không đơn thuần là một cơn “cảm lạnh thông thường”; trong một số trường hợp, bệnh có thể diễn biến nặng với các biến chứng như viêm phổi, suy hô hấp và các biến chứng khác. Cục Phòng bệnh cũng khuyến cáo cộng đồng không nên chủ quan trước cúm mùa.

CÚM MÙA LÀ GÌ VÀ VÌ SAO TRẺ MẦM NON DỄ MẮC?

Cúm mùa là bệnh nhiễm trùng đường hô hấp cấp do virus cúm gây ra. Virus có thể lây lan khi người bệnh ho, hắt hơi, nói chuyện hoặc qua bàn tay và các bề mặt có nhiễm virus.

Một đặc điểm đáng lưu ý là cúm có khả năng lây lan nhanh trong những môi trường tập trung đông người, đặc biệt là trường học và cơ sở chăm sóc trẻ nhỏ, nơi trẻ thường xuyên chơi cùng nhau, tiếp xúc gần và sử dụng nhiều đồ dùng chung.

Trẻ mắc cúm thường có biểu hiện khởi phát khá đột ngột như:

• Sốt.

• Ho, thường là ho khan.

• Đau họng.

• Chảy nước mũi hoặc nghẹt mũi.

• Mệt mỏi, uể oải.

• Đau đầu, đau mỏi cơ thể ở trẻ lớn.

• Một số trẻ có thể nôn, tiêu chảy.

Các triệu chứng thường xuất hiện khoảng 1–4 ngày sau khi nhiễm virus. Phần lớn trẻ sẽ hồi phục trong khoảng một tuần, tuy nhiên ho và mệt mỏi có thể kéo dài hơn.

Điều quan trọng là cha mẹ không nên chỉ nhìn vào mức độ sốt để đánh giá tình trạng của trẻ. Một trẻ sốt không quá cao nhưng khó thở, li bì, mất nước hoặc diễn biến bất thường vẫn cần được đưa đi khám kịp thời.

PHÒNG CÚM BẮT ĐẦU TỪ NHỮNG THÓI QUEN NHỎ MỖI NGÀY

Phòng cúm hiệu quả không phải là một biện pháp đơn lẻ mà là sự kết hợp của nhiều thói quen bảo vệ sức khỏe.

1. Chủ động tiêm vắc xin cúm hằng năm

Tiêm vắc xin cúm là một trong những biện pháp quan trọng nhất để giảm nguy cơ mắc cúm và đặc biệt giúp giảm nguy cơ bệnh nặng, biến chứng khi nhiễm virus.

WHO khuyến nghị tiêm vắc xin cúm hằng năm, trong đó trẻ từ 6 tháng đến 5 tuổi thuộc nhóm được đặc biệt khuyến nghị. Do virus cúm liên tục biến đổi, thành phần vắc xin cũng được cập nhật theo mùa và miễn dịch giảm dần theo thời gian nên việc tiêm nhắc hằng năm là cần thiết.

Cha mẹ nên chủ động trao đổi với cơ sở tiêm chủng hoặc bác sĩ để lựa chọn lịch tiêm phù hợp với độ tuổi và tình trạng sức khỏe của trẻ.

2. Dạy trẻ rửa tay đúng cách

Đôi bàn tay nhỏ của trẻ tiếp xúc với rất nhiều đồ vật trong ngày: đồ chơi, bàn ghế, tay nắm cửa, sách, dụng cụ học tập...

Vì vậy, rửa tay bằng xà phòng và nước sạch là một thói quen rất quan trọng.

Cha mẹ và giáo viên nên hướng dẫn trẻ rửa tay vào những thời điểm cần thiết như:

Trước khi ăn; sau khi đi vệ sinh; sau khi chơi; sau khi ho, hắt hơi hoặc lau mũi; sau khi tiếp xúc với các bề mặt có nhiều người chạm vào.

Điều quan trọng không chỉ là “có rửa tay” mà còn phải hình thành cho trẻ thói quen rửa tay đúng cách và đủ thời gian. CDC khuyến nghị ưu tiên xà phòng và nước; dung dịch sát khuẩn tay có chứa ít nhất 60% cồn có thể được sử dụng khi không có điều kiện rửa tay, nhưng với trẻ nhỏ cần có người lớn giám sát.

3. Hình thành “văn hóa ho, hắt hơi lịch sự”

Ngay từ lứa tuổi mầm non, trẻ có thể được hướng dẫn:

Khi ho hoặc hắt hơi, dùng khăn giấy che miệng và mũi, bỏ khăn giấy vào thùng rác sau khi sử dụng và rửa tay.

Nếu không có khăn giấy, trẻ có thể ho hoặc hắt hơi vào mặt trong khuỷu tay thay vì dùng bàn tay che miệng.

Đây là một kỹ năng đơn giản nhưng có ý nghĩa rất lớn trong việc hạn chế phát tán các giọt bắn và virus đường hô hấp.

4. Giữ không gian sinh hoạt thông thoáng

Không khí trong phòng kín, đông người và ít lưu thông có thể làm tăng nguy cơ lây truyền các virus đường hô hấp.

Vì vậy, khi điều kiện thời tiết cho phép, lớp học cần được tăng cường lưu thông không khí; ưu tiên mở cửa, tận dụng các khoảng thời gian hoạt động ngoài trời và hạn chế để trẻ ở lâu trong những không gian kín, đông người.

WHO và CDC đều nhấn mạnh vai trò của không khí sạch, thông thoáng trong việc giảm nguy cơ lây lan các bệnh nhiễm trùng đường hô hấp.

5. Vệ sinh đồ dùng, đồ chơi và những bề mặt trẻ thường xuyên tiếp xúc

Trong môi trường mầm non, việc vệ sinh không chỉ dừng lại ở sàn nhà hay bàn ghế.

Các vật dụng trẻ thường xuyên chạm vào như tay nắm cửa, bàn ghế, đồ chơi, khu vực sinh hoạt chung và các bề mặt tiếp xúc nhiều cần được vệ sinh, làm sạch thường xuyên theo quy trình của nhà trường.

CDC khuyến nghị các cơ sở giáo dục mầm non duy trì thường xuyên việc vệ sinh, làm sạch và khử khuẩn phù hợp, kết hợp với rửa tay, thông thoáng không khí và các biện pháp phòng bệnh hằng ngày.

KHI TRẺ CÓ DẤU HIỆU NGHI CÚM, CHA MẸ NÊN LÀM GÌ?

Điều đầu tiên cha mẹ cần nhớ là: trẻ đang có triệu chứng bệnh đường hô hấp không nên cố gắng đưa trẻ đến trường chỉ vì trẻ vẫn có thể chơi hoặc chưa sốt cao.

Khi trẻ có biểu hiện sốt, ho, mệt mỏi, chảy nước mũi hoặc các triệu chứng nghi nhiễm cúm, cha mẹ nên cho trẻ nghỉ ngơi tại nhà, theo dõi tình trạng sức khỏe và liên hệ cơ sở y tế khi cần thiết.

Việc cho trẻ ở nhà khi đang mắc bệnh vừa giúp trẻ có thời gian hồi phục, vừa giảm nguy cơ lây bệnh cho các bạn và giáo viên.

Theo CDC, trẻ có bệnh hô hấp nên trở lại hoạt động bình thường khi các triệu chứng nhìn chung đã cải thiện và trẻ đã hết sốt ít nhất 24 giờ mà không cần sử dụng thuốc hạ sốt; đồng thời cha mẹ nên tuân thủ quy định cụ thể của cơ sở giáo dục và hướng dẫn của bác sĩ trong từng trường hợp.

CHĂM SÓC TRẺ MẮC CÚM TẠI NHÀ: ĐỪNG QUÊN NHỮNG ĐIỀU CƠ BẢN

Với những trường hợp bệnh nhẹ, trẻ thường được chăm sóc và theo dõi tại nhà theo hướng dẫn của nhân viên y tế.

Cha mẹ cần cho trẻ nghỉ ngơi đầy đủ, uống đủ nước và các loại chất lỏng phù hợp với lứa tuổi; đảm bảo trẻ được ăn uống phù hợp, dễ tiêu và không ép trẻ ăn khi trẻ đang mệt.

Phòng ở cần thoáng, sạch; hạn chế để trẻ tiếp xúc gần với những thành viên khác trong gia đình, đặc biệt là người cao tuổi, trẻ nhỏ hoặc người có bệnh nền.

Người chăm sóc trẻ cần rửa tay thường xuyên, đặc biệt sau khi lau mũi, xử lý khăn giấy, quần áo hoặc đồ dùng của trẻ.

Điều đặc biệt quan trọng là cha mẹ không tự ý sử dụng thuốc kháng virus, kháng sinh hoặc các loại thuốc khác cho trẻ khi chưa có chỉ định của bác sĩ. Thuốc kháng sinh không điều trị được virus cúm; thuốc kháng virus là thuốc kê đơn và có chỉ định riêng, đặc biệt đối với trẻ thuộc nhóm nguy cơ cao hoặc có biểu hiện bệnh nặng.

NHỮNG DẤU HIỆU KHÔNG ĐƯỢC CHỜ ĐỢI

Phần lớn trẻ mắc cúm sẽ hồi phục tốt, nhưng cha mẹ cần đặc biệt chú ý những dấu hiệu cảnh báo.

Đưa trẻ đi khám ngay khi trẻ có biểu hiện khó thở hoặc thở nhanh, môi hoặc mặt tím tái, lồng ngực hoặc xương sườn bị rút lõm khi thở, đau ngực, đau cơ dữ dội khiến trẻ không muốn đi lại, có dấu hiệu mất nước như không tiểu trong khoảng 8 giờ, miệng khô, khóc không có nước mắt; trẻ lơ mơ, không tỉnh táo, co giật; sốt rất cao không kiểm soát được hoặc sốt, ho đã giảm nhưng sau đó quay trở lại và nặng hơn.

Cha mẹ cũng cần thận trọng hơn nếu trẻ có bệnh nền hoặc thuộc nhóm có nguy cơ cao. Trong những trường hợp này, việc liên hệ bác sĩ sớm có ý nghĩa quan trọng.

PHÒNG CÚM TẠI TRƯỜNG MẦM NON THĂNG LONG: MỖI NGÀY MỘT LỚP BẢO VỆ

Tại Trường Mầm non Thăng Long, phòng bệnh cho trẻ không chỉ được đặt ra khi xuất hiện ca bệnh mà cần được thực hiện như một phần của hoạt động chăm sóc, nuôi dưỡng và giáo dục trẻ hằng ngày.

Trong giai đoạn thời tiết chuyển từ thu sang đông, nhà trường tăng cường phối hợp giữa Nhà trường – Giáo viên – Nhân viên – Phụ huynh để tạo nên một “hàng rào bảo vệ” sức khỏe cho trẻ.

Lớp bảo vệ thứ nhất: Theo dõi sức khỏe trẻ ngay từ gia đình

Cha mẹ là người hiểu rõ nhất tình trạng sức khỏe của con trước khi trẻ đến trường.

Vì vậy, mỗi buổi sáng, phụ huynh nên dành thời gian quan sát trẻ: trẻ có sốt không, có ho nhiều không, có mệt bất thường không, có chảy nước mũi, đau họng, nôn hoặc các biểu hiện khác không.

Khi trẻ có dấu hiệu bệnh, phụ huynh chủ động cho trẻ nghỉ tại nhà, theo dõi và đưa trẻ đi khám khi cần thiết.

Một ngày nghỉ học để trẻ hồi phục có thể giúp bảo vệ sức khỏe của chính con và hạn chế nguy cơ lây bệnh cho cả lớp.

Lớp bảo vệ thứ hai: Giáo viên quan sát trẻ trong suốt ngày học

Ở trường, giáo viên tiếp tục theo dõi biểu hiện của trẻ trong quá trình học tập, vui chơi, ăn ngủ và hoạt động.

Nếu trẻ xuất hiện biểu hiện bất thường như sốt, mệt, ho nhiều, khó chịu hoặc có dấu hiệu bệnh, giáo viên cần kịp thời thông tin tới bộ phận phụ trách và phối hợp với gia đình để xử lý theo quy trình chăm sóc sức khỏe của nhà trường.

Mục tiêu không phải là tạo tâm lý lo lắng cho trẻ mà là phát hiện sớm – xử lý phù hợp – hạn chế tiếp xúc không cần thiết – bảo vệ sức khỏe của cả lớp.

Lớp bảo vệ thứ ba: Rửa tay trở thành thói quen của trẻ

Tại trường, trẻ được nhắc nhở và hướng dẫn thực hiện vệ sinh tay vào những thời điểm phù hợp trong ngày.

Thay vì chỉ nói với trẻ “con nhớ rửa tay nhé”, giáo viên biến việc rửa tay thành một kỹ năng sống được thực hành thường xuyên.

Trẻ được hướng dẫn để hiểu rằng: bàn tay sạch giúp bảo vệ bản thân và cũng là cách để bảo vệ những người mình yêu quý.

Lớp bảo vệ thứ tư: Vệ sinh lớp học và đồ dùng

Trong mùa bệnh hô hấp, việc vệ sinh môi trường học tập cần được chú trọng hơn.

Các khu vực, bề mặt và đồ dùng trẻ thường xuyên tiếp xúc được vệ sinh theo quy trình của nhà trường; đồ chơi và vật dụng dùng chung được làm sạch phù hợp.

Đây không phải là hoạt động “chỉ làm khi có dịch” mà là một phần của môi trường giáo dục an toàn, sạch sẽ và lành mạnh.

Lớp bảo vệ thứ năm: Tăng cường thông thoáng không gian

Trong điều kiện thời tiết phù hợp, các lớp chủ động tăng cường lưu thông không khí, kết hợp các hoạt động ngoài trời phù hợp với thời tiết và tình trạng sức khỏe của trẻ.

Việc thông thoáng không gian cần được thực hiện linh hoạt, tránh để trẻ bị lạnh hoặc tiếp xúc trực tiếp với luồng gió lạnh.

Lớp bảo vệ thứ sáu: Dinh dưỡng, giấc ngủ và vận động

Một cơ thể khỏe mạnh là nền tảng quan trọng để trẻ thích nghi với những thay đổi của thời tiết.

Nhà trường tiếp tục chú trọng chế độ ăn phù hợp, đủ năng lượng và đa dạng thực phẩm; đảm bảo trẻ được uống đủ nước, nghỉ ngơi và ngủ đúng thời gian; đồng thời duy trì các hoạt động vận động phù hợp.

Tuy nhiên, cha mẹ cũng cần hiểu rằng không có một loại thực phẩm, nước uống hay “mẹo” nào có thể thay thế các biện pháp phòng cúm đã được khuyến cáo, đặc biệt là tiêm vắc xin, vệ sinh tay, vệ sinh hô hấp và hạn chế tiếp xúc khi đang mắc bệnh.

NHÀ TRƯỜNG RẤT CẦN SỰ ĐỒNG HÀNH CỦA PHỤ HUYNH

Phòng bệnh trong trường mầm non không thể chỉ là trách nhiệm của giáo viên hay nhân viên y tế. Đây là sự phối hợp của cả gia đình và nhà trường.

Vì vậy, Trường Mầm non Thăng Long kính mong cha mẹ:

Không đưa trẻ đến trường khi trẻ đang sốt hoặc có biểu hiện bệnh truyền nhiễm rõ ràng.

Thông tin trung thực cho giáo viên về tình trạng sức khỏe của trẻ và những bệnh trẻ đang mắc hoặc vừa được chẩn đoán.

Chủ động đưa trẻ đi khám khi các triệu chứng bất thường hoặc diễn biến nặng.

Thực hiện tiêm chủng đầy đủ và trao đổi với cơ sở y tế về việc tiêm vắc xin cúm hằng năm cho trẻ.

Hướng dẫn trẻ rửa tay, che miệng khi ho hoặc hắt hơi và hạn chế đưa tay lên mắt, mũi, miệng.

Không tự ý cho trẻ sử dụng thuốc, đặc biệt là kháng sinh hoặc thuốc kháng virus khi chưa có chỉ định của bác sĩ.

Cho trẻ nghỉ ngơi và hồi phục đầy đủ trước khi quay trở lại trường.

Mùa thu chuyển mình sang đông là lúc thiên nhiên thay đổi, nhưng cũng là thời điểm chúng ta cần chủ động hơn trong việc bảo vệ sức khỏe trẻ nhỏ.

Với trẻ mầm non, phòng bệnh không nhất thiết phải bắt đầu từ những điều lớn lao. Đó có thể là một đôi tay được rửa sạch, một chiếc khăn giấy được sử dụng đúng cách, một căn phòng được thông thoáng, một bữa ăn đủ chất, một giấc ngủ ngon, một ngày trẻ được nghỉ ở nhà khi không khỏe và một mũi vắc xin được tiêm đúng thời điểm.

Mỗi hành động nhỏ của gia đình và nhà trường hôm nay sẽ góp phần tạo nên một môi trường học tập an toàn – khỏe mạnh – hạnh phúc, để mỗi ngày đến Trường Mầm non Thăng Long, các con vẫn được vui chơi, khám phá, học hỏi và tự tin tỏa sáng trong một môi trường được yêu thương và chăm sóc bằng sự chủ động, trách nhiệm của người lớn.

Trường Mầm non Thăng Long – cùng gia đình chủ động phòng bệnh, bảo vệ sức khỏe và giữ trọn niềm vui đến trường của mỗi em bé.